ОСКУОЛА БИБЛИОТЕКАТА – БИЛИИ ХРАМА

              

Улуу педагог В.А. Сухомлинскай оскуолаҕа  «Библиотека - 1№-дээх кабинет» диэбитэ. Бу  этии оруннаах буолара өйдөнөр. Кинигэ иитэр, үөрэтэр күүhэ сүдү улахан. Маны өйдүүр төрөппүт оҕо иитиитигэр кинигэни чугас сүбэhит, көмөлөhөөччү оңостор. 

ССРС Министирдэрин Сэбиэтин 1947 с. атырдьах ыйынааҕы уурааҕынан    оскуолаларга библиотекалары тэрийии саҕаламмыта. Бу уураахха олоҕуран биhиги оскуолабытыгар 1947- 1948 үө.с. саҕаланыытыгар библиотека тэриллибитэ. Бастакы библиотекарынан учуутал үөрэхтээх Лаврова Ираида Васильевна анаммыта. Оскуолабыт библиотеката тэриллиэҕиттэн ааҕааччылар болҕомтолорун тардарга соруктанан үлэлиир.  Уhун  кэм устата үлэлээбит библиотекардарынан Борисова С.С., Яковлева К.П., Лаврентьева А.А., Попова Р.И., Капитонова Н.Н., Филиппова М.С. буолаллар. Араас кэмнэргэ оскуола библиотекатыгар кылгас кэмҥэ үлэлии сылдьыбыттара: Иванова В.Е., Барахсанова М.И., Карпова Т.П., Макарова М.Н., Саввина Л.П., Сивцева О.М., Лонгинова В.П., Гоголева Т.Н., Сергеева Н.Е., Макарова А.Н. уо.д.а.

 

2005 сылтан библиотека сэбиэдиссэйинэн үрдүк педагогическэй үөрэхтээх, СР үөрэҕириитин туйгуна Татаринова Людмила Романовна үлэлиир.      2011 с. улуустааҕы оскуола библиотекаларын күрэҕэр иккис миэстэлээх, “Информационный калейдоскоп” электроннай пособие  автора, 2011с. «Виртуальная школа» инновационнай  проект  Гранын,   “Сыл  бастың педагог- библиотекара - 2013” республикатааҕы  конкурска “Инновация в библиотечном деле” номинация  хаhаайката.

Аргунова Анастасия Егоровна, үрдүк анал  библиотечнай үөрэхтээх

                                       педагог-библиотекарь,  Кини 1994- 2011сс. Чурапчы начаалынай

                                        оскуолатын, онтон 2011сылтан  Чурапчы орто оскуолатын педагог-библиотекарынан үлэлиир. 2003 сылтан СР үөрэҕириитин туйгуна. 29 сыл библиотечнай стажтаах, онтон оскуола библиотекатыгар – 18сыл.  Улуустааҕы оскуола библиотекардарын  конкурстарын  «Эрудит-библиотекарь»  номинациятын  хаhаайката,  оскуола библиотекаларын  “Библиобраз”  1-кы Бүтүн Россиятааҕы дистанционнай конкурстарын 2-с республиканскай турун  “Диалог” номинациятын 2-с миэстэлээх призера.

          Пермякова Елена Иннокентьевна, СР үөрэҕириитин туйгуна, үрдүк анал  библиотечнай, педагогическай үөрэхтээх 2006 сылтан педагог-библиотекарынан, билигин ИКТ специалиhынан үлэлиир, оскуола сайтын, оскуолаҕа тахсар «Учителями славится школа» серия редактордара. Елена Иннокентьевна  Людмила Романовналыын “Первый ученый-лингвист С.А.Новгородов” мультимедийнай справочник автордара. Бу справочник 2007с. «Дистанционное образование, информационные технологии» номинацияны ылбыта уонна 2013с.  республиканскай Павловскай ааҕыыларга  -  2-с, 2014с. “Бродников ааҕыылара” республиканскай НПК–ҕа “Творческая палитра педагога в воспитании учащихся” секцияҕа Т.К.Матвеевалыын оҥорбут “Школьный виртуальный музей” үлэлэрэ 3-с миэстэ миэстэ буолбуттара. 

        2011-2012 үө.с. саҥа үөрэх системата киирбитинэн, начальнай оскуола уонна орто оскуола холбоспута. Библиотекалар холбоhон, «информационнай библиотечнай киин» тэриллибитэ. ИБК базата кэҥээбитэ, тупсубута. Ааҕааччыларга сырдык киэҥ абонемент, ааҕар саала, учууталларга  аналлаах  методическай хос аанын тэлэччи аспыта, ону таhынан учебник уурар книгохранилище үлэҕэ киирбитэ. Библиотека  фондата хаҥаан  43.110 экземпляр буолла, онтон учебнига – 28.763.

             Дьоҕус да буоллар, айымньылаахтык үлэлиир коллектив буолабыт.  Саҥа информационнай технологиялар киирэннэр, библиотека үлэтэ биллэ тубуста. 2013с. улуус иһинээҕи бастыҥ үлэлээх үөрэх тэрилтэлэрин көрүү конкурсугар “Лучшая  библиотека ОУ Чурапчинского улуса - 2013” ааты ылбыппыт.

2005 сылтан саҕалаан, араас тэрээhиннэр, библиотечнай уруоктар презентацията суох ыытыллыбаттар. 2006-2007 үө. с. медиатека тэриллэн үлэтин саҕалаабыта. Саҥа технологиялары туhаныыга улууспут методистара Эверстова А.И., Филиппова М.С. оскуола библиотекардарыгар биир  ситимнээх семинардары, курстары ыыппыттарын түмүгэр кэккэ ситиhиилэрдээхпит. Ол курдук, электроннай пособиеларбыт 2007 с. Чурапчы улууhугар инновационнай хамсааhын 15 сылыгар аналлаах улуустааҕы конкурска «Первый якутский ученый-лингвист» диэн С.А.Новгородовка аналлаах мультимедийнай справочникпыт «Дистанционное образование, информационные технологии» диэн номинация кыайыылааҕа. Улууска  «2011сыл - информатизация сыла»  биллэриллэн, «Виртуальная школа» диэн инновационнай проекка «Информационнай калейдоскоп»  диэн электроннай пособиебыт кыайан грант ыларын ситистибит.  2011 с. улуустааҕы оскуола библиотекаларын күрэҕэр иккис миэстэ буолбуппут.

Билигин «1С: школьная библиотека» программаны киллэрэн, библиотекабыт фондатын электроннай каталогка көhөрдүбүт. Салгыы бу программаны олоххо толору киллэрэргэ үлэлэhэбит.

   

 

Үөрэнээччи  ааҕааччы быhыытынан  культуратын үрдэтиини, билиҥҥи олох күүскэ сайдыбыт кэмигэр оҕо наадалаах информациятын түргэнник булан туhанарын ситиhэрин сүрүн сыал оҥостон, быйылгыттан  «Информационная грамотность учащихся» диэн спецкурстары ыытабыт.  Кинигэҕэ интэриэс намтаабытынан, онон сибээстээн үөрэх хаачыстыбата, нэһилиэнньэ култууратын таһыма намтаан иһэринэн, дьиэ кэргэнинэн ааҕыыны көҕүлүүр сыаллаах оскуолабытыгар  быйылгы  үөрэх сылын  “Ааҕыы сылынан” биллэрбиппит. Алтынньы ыйга “Вместе в мир книги” (“Кинигэ эйгэтигэр бииргэ”) дьиэ кэргэнинэн ааҕыы бырайыагын бэлэмнээн, НМС-ка көмүскээбиппит уонна онон сибээстээн араас өрүттээх үлэни ыытабыт.

Бу курдук педколлективы кытары бииргэ оҕо аныгы кэмҥэ сөп  түбэhэр сайдыылаах, иитиилээх буоларыгар үлэлии- хамсыы  сылдьабыт.

 

                                                                                          Анастасия Егоровна Аргунова, ИБЦ педагог- библиотекара.

 

БИҺИГИ БИБЛИОТЕКАРДАРБЫТ

Борисова Смена Семеновна библиотекарь идэтин Дьокуускайдааҕы култьпросветучилищеҕа ылбыта. 1959с. үөрэҕин бүтэрэн кэлэн, оройуоннааҕы библиотекаҕа үлэлээбитэ. Смена Семеновна оскуолаҕа библиотекарынан  1966 с. кэлбитэ.  Библиотека фондатын уус-уран литературанан байытыыга үгүс үлэни ыыппыта: нуучча, саха суруйааччыларын кинигэлэринэн фонданы балачча хаҥаппыта. Оскуола иитэр-үөрэтэр үлэтигэр күүс-көмө буолара. Сэмэй, сайаҕас  үлэhит буолан, педколлектив ытыктабылын ылбыта. Смена Семеновна оскуолаҕа 1980с. пенсияҕа тахсыар диэри эҥкилэ суох үлэлээбитэ. Үлэ ветерана.

 

Лаврентьева Анастасия Арияновна    Хабаровскайдааҕы культура институтун 1976 с.  бүтэрбитэ.  Чурапчыга  оройуоннааҕы библиотекаҕа старшай  библиотекарынан ананан кэлбитэ. Хас да сыл үлэлээн, опыт мунньунан баран, Анастасия Арияновна 1980 с. Борисова С.С. пенсияҕа тахсан уурайыытыгар, Чурапчы орто оскуолатыгар  библиотекарынан киирбитэ.  Киэҥ билиилээх, анал үөрэхтээх буолан, оскуола библиотекатын үлэтин атаҕар туруорбута.  Анастасия Арияновна, бастатан туран, библиотека фондатын байытыыга улахан болҕомтотун уурбута. Ордук краеведческай литература, омук суруйааччыларын, нуучча классиктарын кинигэлэринэн оскуола программатыгар эппиэттэhэр гына хаҥаппыта.  Кини ааҕааччыларыттан учебнигы, ааҕар кинигэни харыстыырга уонна байытарга ирдэбили күүскэ туруорбута.

Анастасия Арияновна оҕолор, учууталлар наадыйар матырыйаалларын булан биэрээри өрүү тугу эрэ көрдүү, хасыhа, түбүгүрэ сылдьар буолааччы. Үөрэнээччи билиитин хаҥатаары, ааҕар дьоҕурун сайыннараары, бары дьоҕурун, уҕараабат кыhамньытын ууран үлэлээбитэ, элбэх оҕоҕо билиигэ-көрүүгэ тардыhыыга кыымы сахпыта. Талан ылбыт идэтигэр ураты бэриниилээх буолан, сыллата оҕо интэриэhин тардар гына айар, толкуйдуур сорудахтардаах араас дьаhаллары  «Поле чудес», «Звездный час» уо.д.а. интеллектуальнай оонньуулары, конкурстары ыыталыыра. Улуус, оҕо библиотекаларын кытта ыкса сибээстээхтик үлэлиирэ: библиотечнай уруоктары, араас конкурстары, кинигэ нэдиэлэлэрин бииргэ ыыталлара.

Анастасия Арияновна библиотекарь үгүс түбүктээх үлэтин быыhыгар оскуола общественнай олоҕор биир активнай кыттааччы буолара. Бары ыытыллар дьаhаллартан туора турбат буолан, коллектив махталын ылара. Кини 1994 с.  пенсияҕа тахсыар диэри, библиотекарынан үлэлээбитэ. Анастасия Арияновна - үлэ ветерана. Билигин бочуоттаах сынньалаҥҥа олорор. Оҕолоругар, сиэннэригэр сүбэ-ама буолан, атахтарыгар туралларыгар көмөлөhөр.

 

Попова Розалия Иннокентьевна - үрдүк үөрэхтээх, СГУ нуучча тылын уонна литературатын факультетын 1968с. бүтэрбитэ. Уус-Алдаң оскуолаларыгар, Хатылы орто оскуолатыгар нуучча тылын уонна литературатын учууталынан үрдүк таhаарыылаахтык үлэлээбитэ. 1993-94сс. Чурапчы орто оскуолатыгар библиотекардаабыта. Үөрэх программалара уларыйалларынан учебниктар саҥардыллаллара. Өр сыл үлэлээбит баай педагогическэй опыттаах буолан, Роза Иннокентьевна оҕо сайдыытыгар, дириҥ билиилээх буолуутугар улахан болҕомтотун уурара. Оскуола үтүө үгэстэрин утумнаан, кэнчээри ыччат ситиhиилээхтик үөрэнэригэр, личность быhыытынан сайдарыгар тирэх буолар соруктаах үлэлээбитэ. Төрөппүттэр ортолоругар сүбэлиир- өйдөтөр үлэни ыытыы биир бастыҥ пропагандиhа. Барыга бары ымпыктаан-чымпыктаан сыhыаннаhара, сылайарын умнан туран үлэлиирэ. Туохтан да иҥнэн турбат, наада буоллаҕына, эр дьон оннугар стеллажтары да бэйэтэ таҥарын элбэхтик көрбүппүт. Оскуола библиотекатын кабинеттан кабинекка, атын да корпуска көhөрүүгэ түбэhэн, төhөлөөх кинигэни, полканы таспыта буолуой? Библиотекаҕа хас биирдии кинигэ, учебник учуокка туруутугар ирдэбили күүскэ туруорбута.

 

    Артемьева Мария Семеновна, ведущий специалист образовательной медиатеки  отдела информатизации МКУ «Управление образованием Чурапчинского улуса (района)», закончила заочное отделение Восточно-Сибирской государственной академии культуры и искусств, по специальности библиотекарь - библиограф со специализацией библиотекарь - технолог АБИС.

В Чурапчинской средней школе 2-3 ступени им. С.А.Новгородова работала в 1999-2005гг., с 2000-2001 уч.г. заведующей школьной библиотекой. Работала с такими замечательными людьми как, Н.Е.Сергеева, Р.И.Попова и со многими опытными учителями - предметниками. Школой руководили мастера своего дела В.Н.Коркин, Т.В.Павлова. Библиотека и читальный зал находились в двух огромных «жарких» помещениях третьего этажа с вытяжной трубой, затем спустились на второй этаж, в светлый класс со стеклопакетом и с линолеумным полом, что было в новинку.  Поставили новые стеллажи и соорудили овальную кафедру выдачи, подключились к сети Интернет.

Работали над формированием библиотечного фонда, приведением в порядок в соответствии с ББК отраслевой и учебной литературы, организации подписки для учителей и учащихся. Организовывали обзоры и выставки не только в библиотеке, но и на собраниях родителей и учителей. Работала радиорубка. В те годы учебный фонд пополнялся родительскими взносами. Провели инвентаризацию учебного фонда, вывели стоимость всей учебной литературы. Была списана ненужная литература, захламлявшая фонд. Фонд достигал более 30 тысяч, в том числе учебников около 20 тысяч.

В то время только начинали вводить информационные технологии в работу библиотек, разрабатывались компьютерные презентации, знакомились с веб-технологиями. Шла подготовка фонда к введению в электронный каталог. УУО выделил АРМ библиотекаря и диски с обучающими программами.

Библиотекари улуса проходили курсы методиста ЦИТ УУО А.И.Эверстовой по компьютерной грамотности, осваивали программу «Marc SQL» для школьных библиотек. Закончив курсы Intel, «Обучение для будущего» создала информационный проект «Волшебник из мира сказок» к 200-летию Г.Х.Андерсена и как тьютор обучила 9 педагогов школы по этой программе.  Стала «Лучшим тьютором обучающей площадки программы Intel «Обучение для будущего» в улусе и отмечена Дипломом УУО. 

Написаны сценарии ко многим школьным праздникам, начиная со «Дня Знаний» до «Последнего звонка». Проводили библиотечные уроки по пропаганде библиотечных знаний, книгам-юбилярам, писателям-юбилярам, другим знаменательным датам. В новогодние праздники ставились силами учителей целые спектакли для обучающихся всех ступеней. Учителя принимали во всей этой работе активное участие, коллектив был дружный, молодой.

За время работы библиотекарем принимала активное участие на улусных семинарах, педчтениях, республиканских курсах. С докладом «Информационная культура подростков» выступила в 2002г. на республиканских курсах «Школьная библиотека в современном информационном пространстве», в 2004 уч.г. на улусных 46-х очно-заочных педчтениях, в 2005г.  на IV Аспирантских чтениях округа «Заречье». Статья «Формирование информационной культуры подростков» вошла в сборник ИБЦ ИПКРО «Развитие школьных библиотек в информационно-технологическом пространстве образования» 2004г. и в сборник «Всё начинается с урока» Чурапчинской средней школы  2005г.

В 2005г. представила программу элективного курса «Информационная культура учащихся» на семинаре «Школьная медиатека – центр развития информационной культуры учащихся» проходившей в рамках VI республиканской НПК «Новые технологии в образовании».